تبلیغات اینترنتیclose
شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق
شیخ صفی الدین اردبیلی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح احوال، افکار و آثار شیخ صفی الدین اردبیلی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق
موضوع : مصاحبه‌های استاد, | بازدید : 699

اخيراً مشاهده شد كه شخصي با امضاي «ايوب جهانبگلو» (كه احتمالا اسم مستعار و ساختگي است) در مقاله‌اي ادعا كرده است كه كتاب «قارا مجموعه» از طرف استاد دكتر حسين محمدزاده صديق، جعل شده است. بعضي از نشريات و وبلاگ‌هاي دنياي مجازي نيز اين مقاله را با عناوين مختلف، كراراً انتشار مي‌دهند و مسبب جسارت و نسبت‌هاي ناروايي به استاد ادب و عرفان ما مي‌شوند. در همين راستا، به حضور استاد رسيده، سؤالاتي در اين باب از ايشان كرديم. استاد با گشاده‌رويي مثل هميشه پرسش‌هاي ما را پاسخ گفتند.

مهندس سيد احسان شكرخدا

مهرماه ۱۳۹۱

http://ehsanshokr.blogfa.com

سوال اول : ماهيت ساختاري كتاب «قارا مجموعه» كه انتشار داده‌ايد چيست؟

جواب : كتاب «قارا مجموعه» كه گردآورنده و تدوين كننده‌ي آن من هستم، در سال 1380 براي اولين بار چاپ شد و همان گونه كه بر روي جلد و صفحه‌ي عنوان و صفحه‌ي شناسنامه‌ي آن تاكيد شده است، من گردآورنده‌ي مطالب اين كتاب هستم و همه‌ي مطالب آن منسوب به سلطان شيخ صفي الدين اردبيلي است و در هر بخش، منبع نسخه یا نسخه‌های خطی مربوط به آن را با مشخصات کامل ذکر کرده‌ام.

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه و تدوین دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین مزکی النفوس رساله‌سی,پاسخ به شائبه‌های مغرضان درباره قارا مجموعه شیخ صفی الدین,پاسخ دکتر محمدزاده صدیق به منکران قارا مجموعه شیخ صفی,پاسخ به منکران قارا مجموعه شیخ صفی, ایوب جهانبگلو,
ارسال در تاريخ دوشنبه 10 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : | بازدید : 496

1- 7- 7. حكايت

شيخ ذوالنون مصري‌نين - رحمة الله عليه- بير مريدي، ايشينده عاجز قالدي و متحير اولدو. فقيرليك غلبه ائتدي، نئجه ائده‌سيني بيلمه‌دي. اوغلانجيقلاري داهي وارايدي. گلدي، شيخه آيدير:«سلطانيم! شو[نو] من نئجه ائده‌ييم؟ حاليم نه اولاساردير؟ جماعتيم آجليقدان بوكولدولر و يالينجيليقدان خئيلي زحمت چكيرلر. ايشيم- گوجوم كئچمز، منه‌نه بويوروروسوز؟» دئدي.

شيخ اونا قاقياراق آيدير:

«- وار، اوخ- ياي آل، بير دربنده اوتور، حراميليك ائيله!» دئر.

در حال، درويش دورو گئتدي، ائوينه گلدي. ائوينده بولدوغو اسگيجه‌لردن ساتدي، بير قاچ آغچا ائيله‌دي، واردي اوخا- يايا وئردي.

واردي بير دربنده اوتوردو، يولا باخير كيم حال نه اولا؟ ناگاه بير بؤلوك حراميلر چيخاگلديلر، مني بو آرادا گؤردولر، آييتديلار:

«- نه كيشي سن؟»

درويش آيدير:«- حرامي‌يم، أوش يول اؤيرت كيم منه بير آدم اليمه گيره، سويام.»

پس درويشليكده يالان سؤيله‌مك يوخدور، راست سؤيله‌دي.

بو حراميلرين اولولاري آيدير:

«- أوش! بيز داهي بير نئچه حراميلريز، بير بؤيوك بازرگانلار گلير، جوسته‌له‌ديك»[1]

اوش گلديلر، دربنده گيرديلر، «بير طرفه سن داهي دور، نه دنلي هُنرين وارسا، ايشله، هم بيزه اولسون، هم سنه اولسون.» دئديلر.

اونو، داهي بير طرفه قاوديلار. بير آزدان، بير بؤلوك بازرگانلار گلديلر. بو حراميلر داهي بونلاري گؤردولر. دؤرد ياندان سه‌ييرتديلر، اوخ اوردولار، جنگ ائتديلر، بو بازرگانلاري توتدولار، اللريني باغلاديلار، هپ قوماشلاريني آلديلار، بير آرايا جمع ائيله‌ديلر.

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه و تدوین دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین مزکی النفوس رساله‌سی,شیخ صفی الدین در تحقیقات حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق و قارا مجموعه کیتابی,قارا مجموعه اثر شیخ صفی الدین,شیخ صفی الدین از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : مزکی النفوس رساله‌سی, | بازدید : 546

6- 7. عُزلتين فايدالاري

بيلگيل ايندي، اي عزيز قارداش! كيشي بو خلقدن عزلت ائديب كسيلمه‌يينجه، ديليني، دينيني، قارنيني، گؤزونو و بو يئددي اعضاسيني ساخلاياماز. زيرا بو جميع اعضالاري شرّه ايلتمگه[1] سبب بو خلق‌دير. هاچان بير كيشي بو خلقه قاريشسا، البته بو خلقه اويماق[2] لازم گلر. اگر اويماييب، مخاليفت ائدرسن، سنه دوشمان اولورلار. سنه راحت گؤسترمزلر. سني اينجيدرلر. ائله اولسا، بونلاردان عُزلت گركدير.

و هم، نئچه دورلو آفتلر بو خلقه قاريشماقدان گلر. بعضي عارفلر دئميشلر دير كيم بو خلقه مصاحيب اولماق، همان اود ايله مصاحيب اولماق گيبي‌دير. پس، بو اوددان كيشي منفعت‌لنمك گركدير.

اما كه، حذر ائتمك گركدير كيم بو اود، كندويي يانديرمايا.

قارداش! غيبت اختلاط‌دير، ريا اختلاط دير. يعني خلقه قاريشماقدير. يالانچيليق اختلاط دير. تكبّر، حسد، نفاق اختلاط دير. داهي نه دنلي ياراماز فعل وار ايسه، هپ اختلاط‌دا‌دير.

پس، عزلت سلامتليق دير. كيشي خلوتده اوتورسا، نئجه مولا ايله معامله‌يه يول بولماز. خصوصاً كيم بو شيمديكي زاماندا، بو شيمديكي زامانين قووموندان عزلت ائتمك البته گركدير.

شول حديث ايله كيم رسول حضرتلري – عليه السلام- بويورموشدور:«. . . آخر بير زامان گله كيم، ضعيف اوزره اولا اسلام، ايمان. واعظ‌لر چوخ اولا، دونيا ايچون وعظ ائده‌لر، بولدوقلارين سؤيليه‌لر، تانريا و رسولونا بهتان ائده‌لر. يعني تانريا و رسولونا بهتان ائديب، اسناد ائديب سؤزلر سؤيليه‌لر. اول زامانين عاليملري آز اولا، اول ظاليملري دفع ائتميه. كندي [لري] منبره چيخيب ائتديكلري ايچون اونلار داهي دينميه‌لر. ديلنچيلري[3] چوخ اولا،‌ وئريجيلري آز اولا. ائله اولسا، اول زامان كيم ايريشسه، زنهار اونلارا قاريشمينيز، اونلاردان عزلت ائدينيز.»

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه و تدوین دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین مزکی النفوس رساله‌سی,شیخ صفی الدین در تحقیقات حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق و قارا مجموعه کیتابی,قارا مجموعه اثر شیخ صفی الدین,شیخ صفی الدین از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : مزکی النفوس رساله‌سی, | بازدید : 553

1- 4- 7. حكايت

شيخ منصور عمّار دئرلر، بير شيخ، عزيز كيشي وار ايدي، - رحمة الله عليه-. بير گون، بصره شهرينده گئديردي. يول، سلطانين قاپي‌سي اؤنونه اوغرادي. گؤردو كيم بو بؤيوك قاپي‌نين اؤنونده، نئچه ايتلر [و] قوللار توتموش دورورلار. بو قاپي‌دان ايچري شيخ نظر ائتدي. گؤردو كيم بو قاپي‌دان ايچري بير مئيدان، اول مئيداندا بير آلتين چادر قورولموش و بو چادرين ايچينده بير آلتين تخت. بو آلتين تختين أوستونده، بير سلطان اوتوردور. دورلو- دورلو مرصّع دونلار گئيميش، و چئوره يانينا نئچه بيگلر اوتورموشلار.

و نئچه بيگلر داهي آياغ[1] اينان[2] دورورلار،‌ شرب ائديرلر.

شيخ منصور عمار در حال ايچري يورودو. واردي،‌اول تختين يانيندا عصاسينا داياندي، دوردو. بير آزدان تماشا ائيله‌دي. شيخين نورو بونلارين اوزه‌رينه غلبه ائيله‌دي. صحبتلريني سونادي. بونلار، داهي بو فيقدن اوساني وئرديلر[3]. پادشاه آيدير:«صحبتي داغيدين!» بو بيگلر، هپ داغيلديلار، گئتديلر. سلطان يالنيز قالدي.

سلطان ايچري چاغيردي. آيدير:«هي نشوانه!» دئير. بير آزدان، بير خاتون ايچريدن چيخا گلدي.[4] باشيندا آلتين تاج، اگنينده آلتين حرير گئير. ساغينجا، سولونجا،‌آردينجا، اؤنونجه، كند‍]ي] ميثلي جاريه‌لر [گلدي].

چون بو سلطان بو خاتونو گؤردو،‌ تئز تختدن ائتدي، بو خاتونا هامي قارشي واردي. الينه ياپيشدي،‌تخته چيخاردي. جاريه‌لر صف باغلاديلار. قارشي دوردولار. شيخ باخدي بونلاري گؤردو. كندي [كندي‌سينه] آيدير:

«هي! شيمدي نصيحتين واختيدير!»

عصاسيني تختين تقتا[5]سينا قاخادي[6] و بير كرت چيغيردي:

«هي غافيللر! بو دونيانين يالانچي بيگليك جيگينه و يالانچي خاتونلوغينا آلدانميش، مغرور اولموش، باقي‌يي فاني‌يه دگيشميش و باقي پادشاهي اونوتموش بيچاره‌لر!» دئدي.

باخديلار، گؤردولر، بير پير، عصايا دايانميش دورور.

سلطان آيدير:«نه قوجاسان؟ نه‌ره‌دن گيردين؟ شو ديشاردا قاپيچيلار سني گؤرمه‌ديلرمي؟»

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین یول اهلینه قیلاووز رساله‌سی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : مزکی النفوس رساله‌سی, | بازدید : 518

1- 7. مزكّي النّفوس رساله‌سي حاققيندا

بو اثرين تدوين ائديلمه‌سي اشرف اوغلو عبدالله رومي يه منسوبدور. او، 870- نجي ايلده وفات ائتميشدير. نشر ائتديگيميزين متن قونيه كتابخاناسيندا ساخلانيلان 5452 ساييلي اليازمانين، فاخر ايز طرفيندن نشر ائديلن بؤلوملريندن آلينميشدير.

بو اثرده، باشقا اثرلر كيمي قارا مجموعه‌لره داخيل ائتمه ايچون يازيلميشدير.

اثره طريقت فرماني آدي‌دا وئريلير. اثر، طاليبلر و مريدلر ايچون شيخ صفي الدين اردبيلي‌نين ديليندن يازيلميشدير.

اثرين بير يئرينده شيخ صفي‌نين، مولوي رومي ‌نين مثنويسينه يازديغي شرحدن سؤز گئدير و همين كيتابدان بير حصّه نقل اولونور. شيخ صفي‌نين توركجه يازديغي شرح المثنوي كيتابي حله تاپيلماميشدير. ، بورادا ذكر اولونان حصّه، بو باخيمدان اهميت داشيير.

بير باشقا يئرده «تحقيق شيخ صفي» عنوانلي بير حصّه گلير. بو حصّه‌ده ظاهيراً بعضي قايناقلاردا آدي چكيلن شيخ صفي‌نين «تحقيقات» كيتابيندان آلينميشدير.

قارا مجموعه‌لرده تحقيق بؤلوملري يئنه‌ده واردير و بو مسأله‌نين داهادا دريندن اينجه‌لنمه‌سينه احتياج دويولور. رساله بئله باشلايير:

«اي عزيز! بو طريقت فرماني شيخ صفي حضرتلري – قدّس سرّه العزيز- ين سؤزلريدير. بو، طريقت عروس، مزكّي النّفوس آدلانير و اونو اوخو، بيلگيل شيخ حضرتلري نه بويورموشدور.»

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین یول اهلینه قیلاووز رساله‌سی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : یول اهلینه قیلاووز رساله‌سی, | بازدید : 514

بو اثرين‌ده ترتيب ائدني معلوم دگيلدير. اثر، البويوروق رساله‌سي كيمي سلطان شيخ صفي الدين اردبيلي‌نين ديليندن يازيلميشدير. چوخ گومان كه يول اهلينه قيلاووز رساله‌سيني، بلكه شيخ صفي اؤزو يازميشدير. اثري يوخاريدا وصف ائتديگيميز البويوروق كيتابي‌نين ضميمه‌سيندن آلديق.

1- 6. خليفه نين تعريفي

پس ايندي يول اهلي نين حالي بودور كه بيلديسن و ائشيتديسن. بير كيشي بو طريق ايچينده اولماسا، يول اهلي دئمك اولماز. سؤيله معلوم اولماسا دينله:[طريقت] قاپي سي اولدو گوشاد. كيم مورادي اولان ايرسين مورادا. اگر بو سؤزده ن عيبرت آلدينسا، تمام اولدو نصيحت بورادا.

بوندان سونرا خليفه نين شرطيني و خاصيتيني و معناسيني بيلديرير. شيخ صفي الدين حضرتلرينين بويوردوغودور: «ايندي معلوم اولسون كيم بو جهاندا اول خليفه آدم صفي الله - عليه السلام- دير. اونون حققينده جناب حق حضرتلري بويورموشدور:«وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً».[1] جناب حق حضرتلري ملائكه لره بيلديردي كيم آدم صفي الله يئر اوزونون خليفه سيدير.

بؤيله اولونجا اول خليفه آدم دير. ايكينجي خليفه خاتم دير. داهي آدم دن خاتمه گلينمه يه قده ر، يئددي مين ايل كئچدي. يوز ايگيرمي دؤرد مين پيغمبرلر و اوچ يوز اون اوچ مرسل لر گلديلر. آرالاريندان بير نئچه سي خليفه ليك ائتديلر. اول جمله دن: داوود[2] خليفة الله، سليمان[3] نبي الله، خضر،[4] يوسف[5] و هم اسكندر[6] ذوالقرنين كيمي كيمسه لر خليفه ليك ائديب مغربدن مشرقه دونيايا گلديلر و هم گئتديلر. تا كيم آخرالزمان پيغمبر خاتم الانبياء محمد المصطفي صلي‌الله وآله و سلم دونيايا گلدي. هپسيني مسخر ائيله دي.

جناب حق حضرتلري اونا «حبيبيم و رسولوم» دئدي. ايگيرمي اوچ ايل عالمي دين اسلاما دعوت ائيله دي. اوتوز اوچ صحابه جمع ائيله دي. عاقيبت اولدوغو دونيادان گئتدي. حضرت حقه واصيل اولدو. اونون يئرينه هر كيم قائم مقام اولسا، خليفه دير».

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, قارا مجموعه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین اردبیلی از دیدگاه حسین محمدزاده صدیق,شیخ صفی الدینین یول اهلینه قیلاووز رساله‌سی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
صفحه قبل 1 صفحه بعد