تبلیغات اینترنتیclose
شيخ صفي الدین ـه منسوب اولان فارسجا شعرلر (دکتر حسین محمدزاده صدیق)
شیخ صفی الدین اردبیلی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح احوال، افکار و آثار شیخ صفی الدین اردبیلی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

شيخ صفي الدين اردبيلي‌يه منسوب اولان فارسجا شعرلر، بير چوخ صفي ديوانلاريندادا واردير. بير نئچه فارسجا غزل سلسلة النّسب صفويه كيتابيندا و اوچ روباعي دانشمندان آذربايجان اثرينده اونا منسوب ائديلميشدير. البته بو روباعيلردن بيريسيني، تذكره‌لر، صفي شيرازي‌يه[1] و باشقاسيني‌دا صفي رازي[2] منسوب ائديرلر.

بيز بورادا وئرديگيميز فارسجا شعرلري، اليميزده اولان مطبوع قايناقلاردان وئرديك و هر شعرين آلتيندادا آلديغيميز قايناغي ذكر ائتميشيك.

بيز، «شيخ صفي‌نين توركجه شعرلري» بحثينده دئديگيميز كيمي، تذكره‌لرده اللي نفره ياخين، صفويه دؤرونده «صفي» تخلّصو ايله توركجه و فارسجا شعر يازانلاردان آد آپاريلير.

توركجه شعرلرين شيخ صفي‌يه منسوب اولماسينا شك ائتمه‌سك كه ائتميريك، فارسجا شعرلرين مطلق اوندان اولماسيني اثبات ائتمه‌نين خاص تدقيقاتا احتياجي واردير. بونونلا بئله، بيز بورادا، اله گتيره بيلديگيميز فارسجا شعرلري ده قارا مجموعه‌يه سالديق.

فارسجا شعرلرين متني

صاحب كرمي كه صد خطا مي‌بخشد،

خوش باش صفي، كه جرم ما مي‌بخشد،

آن را كه جُويي مِهر علي در دل اوست،

هر چند گُنه كند، خدا مي‌بخشد.[3]

ððð

آه از اين ذكرِ فسرده، چند از اين فكر دراز؟

آه‌هاي آتشين و چهره‌هاي زرد تو.[4]

مي نوش كن مدام كه مي را عديل نيست،

وز هيچ شربتي به جهانش بديل نيست.

جُلّاب سلسبيل چه موقوف وعده‌اي است؟

حالي به نقد باده كم از سلسبيل نيست.

وصف مزاج آن حق اگر سلسبيل گفت،

در باده سرّهاست كه در زنجبيل نيست.

گر عاقلي به عقل، حكيمانه خوش سخن،

ور غافلي مخور تو، كه آب سبيل نيست!

ميخواره را به آتش اگر ترس مي‌دهند،

ميدان كه جز نشانه‌ي نار خليل نيست.

در مدح مي، منافع للناس آيت است،

نيكو بخوان كه منفعت او قليل نيست.

ميخوارگي است عيب «صفي»، در جهان و بس،

منّت خداي را كه لئيم و بخيل نيست.

(سلسلة النّسب)

ððð

روي تو چو مصطفي است بي‌سهو و غلط،

كش كلك قضا نوشته از مشك فقط.

چشم و دهنت آيه‌ي وقف ابر و مه،

مژگان اعراب و خال و خط حرف نقط.[5]

ððð

هرگز دل هيچ كس ميازار صفي،

تا بتواني دلي به دست آر صفي!

سر رشته‌ي كار خود نگهدار صفي،

زنهار صفي! هزار زنهار صفي![6]

ððð

آن كساني كه ز صورت، همه معني خوانند،

زابجد دفتر دنيا، خطِ عقبا خوانند.

در رخ عبد چو نيكو نگرند از ره علم،

از سراپاي وجودش همه مولا خوانند.

عكس رخساره‌ي محبوب چو پرتو نكند،

لمعان رخ او نور تجلا خوانند.

از كتب خانه‌ي خود خواند «صفي» سرّ خدا،

 صوفيان هم همه زان سرّ هويدا خوانند.

ððð

صفيا! صفاي صوفي ز شراب صاف باشد،

نه ز زهد سرسري و سخن گزاف باشد.

مي صرف صاف وحدت مچشان مخالفان را،

كه جدل كنند و داني كه جدل خلاف باشد.

تو چو لايق خدايي كه ز خود برون نيايي،

نبرد اگر چه تيغ است چو در غلاف باشد!

چه شوي چو مرد حاجي به طواف كعبه راجي؟

كه منا و خيف غايب دم لانخاف باشد.

به صفا اگر رسيدي «صفيا» مرو به مروه،

كه به گرد كعبه‌ي دل همه در طواف باشد.

ððð

تا دلم نقش خيال صورتِ روي تو بست،

همچو صورتگر به محشر در ميان آتش نشست.

چون سياوش اين سويداي دل سودا زده،

خويشتن را زد بر آتش، ليكن از آتش برست.

چون خليل الله به ياد آن لب و رخسار و خط،

در ميان آتش و آب و گل و ريحان نشست!

آزر ار عكس خليل چهره‌ات ديدي به خواب،

همچو ابراهيم نقش روي بت‌ها مي‌شكست.

ور چو رويت قبله‌اي در كعبه بودي، بي‌خلاف،

در زمان جاهليت كس نبودي بت پرست.

هر كه از جام لب نوشين تو يك جرعه يافت،

همچو چشمت شد مدام از باده‌ي ديدار، مست!

 

باده‌ي صافي و لب‌هاي تو و جام «صفي»،

نسبتي دارند جاني، با هم از روز الست.

ððð

هرگه كه رسي به خلوت يار، اي دل!

از من برسان سلام بسيار، اي دل!

آنگه خبر از خرابي حالم گو،

زنهار اي دل، هزار زنهار، اي دل![7]



[1] او جمله‌دن صبح گلشن تذكره‌سي (ص 254).

[2] شمس الدين سامي، قاموس الاعلام، ج 4، ص 2961.

[3] ادوارد براون، تاريخ ادبيات فارسي، ج 4، ص 34، حاشيه.

[4] رضا قلي خان هدايت، رياض العارفين، تهران، داش باسماسي، ص 101.

[5] بو رباعي صبح گلشن تذكره‌سينده صفي شيرازي‌يه منسوب ائديلميشدير (ص 254).

[6] شمس الدين سامي بو روباعي‌ني صفي رازي‌يه منسوب ائدير. (قاموس الاعلام، ج 4، ص 296)

[7] شمس الدين سامي. قاموس الاعلام، ج 4، ص 296.

صفحه قبل صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *

برچسب ها : شیخ صفی الدین اردبیلی به روایت دکتر صدیق,شناختنامه شیخ صفی الدین در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق, شیخ صفی الدین از دیدگاه دکتر محمدزاده صدیق,دکتر محمدزاده صدیق و قارا مجموعه, قارا مجموعه شیخ صفی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون شیخ صفی الدین, تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون قارا مجموعه شیخ صفی الدین اردبیلی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی